صنعت هوشمند

الزامات حمایت از تولید داخل

الزامات حمایت از تولید داخل

برای گذر از شعار حمایت از تولید داخل به اجرای آن، الزامات و شرایط باید موشکافانه­تر مورد بحث قرار گیرد. کسی نیست بر لزوم تقویت تولید داخل و صنعتی شدن کشور برای ایجاد ثروت و فناورانه شدن شکی داشته باشد ولی در عمل و اجرا موانع و شرایط به گونه­ای نیست که این آرزو محقق شود.

برای تولید و مطرح شدن در سطح جهانی تدوین برنامه جامع مدیریت فناوری از الزامات است. تشخیص نیازها و سطح فناوری­های لازم و روش­های دستیابی به آنها مواردی هستند که باید بصورت کلان برنامه­ریزی و سپس اجرا گردد. در حال حاضر متولی و مسوول ترویج فناوری در کشور نا مشخص است.

مشکلات و مسایل اقتصادی نیز بر کسی پوشیده نیست. وجود تورم و ریسک بالای سرمایه­ گزاری و تلاطم اقتصادی بدلیل فشارهای خارجی مسائل روزمره ما هستند منتهی عدم تمرکز بر تولید محور شدن کشور هم ضعف کوچکی نیست. هیچ صنعتی در جهان بدون مشارکت بانک­ها موفق نبوده است. ولی متاسفانه حتی از نظر بانک­ها هم اعتبار تولیدکنندگان و توسعه دهندگان فناوری کمتر از دلالان و واسطه ها و وارد کنندگان و تروریستهای اقتصادی  و افراد فعال  در صنایع خدماتی با ارزش افزوده اندک نظیر رستوران­ها و فروشگاه­ها است. حتی بانک­ها حاضر نیستند سرمایه خود را در مسیر پر فراز و نشیب و بلند مدت تحقیق و تولید هدر بدهند  و از بنگاه­های زود بازده ولو مخل توسعه صنعتی و تولید استقبال بیشتری میکند. بانک ترجیح می دهد با یک وارد کننده شریک شود تا یک تولید کننده. اعتبار و تسهیلات بعنوان محرک تولید و توسعه در کشور دارای ایراد بنیادی است. نمی توان از تولید داخل حمایت کرد ولی بانک­ها را به همراه نداشت.

یک جنبه دیگر از ضعف نظام بانکی در نداشتن سامانه اعتباری که به تولید ضربه میزند عدم وجود اعتبار و کارت اعتباری برای اشخاص است. در بانکداری جهانی افراد دارای اعتبار نزد بانک هستند بلطبع در صورت نیاز به نقدینگی و خرید مایحتاج خود از این اعتبار استفاده می­کنند. در غیاب این سیستم اعتباری افراد از کارفرمایان انتظار دارند در نقش بانک ظاهر شده هنگام نیاز مسائل نقدینگی نیروی انسانی را در غالب مساعده و وام و …… حل نماید. این فشار مضاعف بر کارفرمایان و بطور خاص تولیدکنندگان باعث کاهش رضایت نیروی انسانی (که سرمایه اصلی هر سازمان است) شده و بصورت مستقیم در تولید اثر می­گذارد.

از دیگر موانع تولید نظام گمرکی ما است. مجموعه شرایط در نظام گمرکی بصورتی است که میزان هزینه گمرکی برای ماشین آلات اتوماسیونی و های­تک و سامانه های الکترونیکی و بطور کلی اقلامی که فناوری بالایی دارند از هزینه گمرک اجزای استاندارد وارداتی برای تولید همان محصول کمتر است.

یک تولیدکننده ربات صنعتی یا یک سازنده ماشین ابزار کنترل عددی برای چند قلم جنس وارداتی خود هزینه بیشتری می­پردازد تا واسطه یا وارد کننده­ای که آن محصول را بصورت کامل وارد می­نماید.

شاید بتوان به وجود قوانین حمایتی که در عمل شرایط اجرا ندارند اشاره کرد، ولی شرایط قانونی و قانون­گریزی حاکم بر گمرک نهایتاً به افزایش هزینه تولید نسبت به واردات برخی محصولات مهندسی شود. بر خلاف اعتقاد عمومی نگارنده معتقد است با حذف گمرک صنایع فناور و تولید مهندسی کشور رشد یافته، قابلیت رقابت بالاتری نسبت به محصولات خارجی خواهند داشت.

از دیگر نکاتی که برای تولید و توسعه فناوری نیاز هست تمرکز بر « تولید برای صادرات» است. کشورهای محدودی با تکیه بر بازار داخلی موفق به توسعه شده­اند.  زیرساخت­های کشور برای صادرات ضعیف است. برند ساخت ایران جایگاه جهانی ندارد. تجربه ارائه محصولات مهندسی و فناورانه بسیار ناچیز و سازمان­های حمایت کننده نادر و کم کار هستند. بدون صادرات محور دانستن تولید، تولید داخل رشد زیادی نخواهد کرد.

زیر ساخت­های لازم برای صنعتی شدن نیز کافی نیست. حمل و نقل، تامین مواد اولیه و استاندارد، دسترسی به نیروی انسانی کار آزموده و متخصص، گلوگاه گمرک، تحریمهای اقتصادی و بانکی، کندی اینترنت و مسائل ارتباطات بایستی رفع شوند. آیا امروز می­توان بدون دستیابی به یوتیوب فناوری را توسعه داد؟

مورد دیگر عدم وجود تضمین پرداخت بانکی ( L/C) برای سفارشات است. کارفرمایان عمده که معمولا دولتی هستند و معمولا بازار هدف محصولات مهندسی تحت تاثیر شدید بخش دولتی است هنگام خرید با تولید کننده داخل رفتار کاملا متفاوتی نسبت به خرید خارجی دارند. بانکها پرداخت کارفرمایان را ضمانت نمی­کنند. در حالیکه انواع ضمانت های بانکی بابت انجام تعهدات مطالبه می­کنند. کارفرمایان با تأخیر در پرداخت ها گاهی تولیدکنندگان را تا مرز نابودی سوق می­دهند. رفتاری که در خرید از خارج انجام نمی­دهند. برای حمایت از تولید می­توان کارفرمایان را ملزم به ارائه نامه اعتباری برای تضمین پرداخت­ها نمود. همچنین می­توان آنها را ملزم به یکسان سازی شرایط خرید داخل و خارج نمود.

 نکته دیگر شرایطی است که بصورت منطقی سرمایه­ها را از تولید دور می­نماید. هزینه های تولید، کسورات قانونی، قوانین کار، وصول مالیات­ها و بیمه بصورت کاملا ناعادلانه اجرا می­گردند. تولید کنندگان گویی در محضر ممیزان اقتصادی مجرمانی هستند که در اسرع وقت باید مجازات شوند و تمامی کسورات و پرداختی دولتی باید بصورت نقد و سختگیرانه وصول گردد، در حالیکه دلالان و واردکنندگان بدون ایجاد ارزش افزوده و بدون ایجاد اشتغال و باروشهای معلوم و نهان، از بار این تکالیف شانه خالی می­کنند. چه دلیلی دارد صاحب سرمایه تولید را بر دلالی ارجح بداند؟

فقط همین مساله کافیست تا برای تولید کنندگان نفسی جهت رقابت با واردکنندگان باقی نماند. چه رسد به رقابت              سختی که بابت سایر موارد و قوانین بازار آزاد با وارد کنندگان باید انجام دهد. از کیفیت پایین برخی تولیدکنندگان داخل گلایه می­شود. تولیدات چگونه ارتقاء یابند وقتی تولیدکنندگان نه برای ارتقاء بلکه برای بقا می­جنگند. حساب متقلبین و تولید کنندگان سودجو ازین مقوله جدا است و با آنها باید برخورد کرد.

از دیگر دشمنان تولید داخل متقلبان تولید در داخل هستند. مجموعه­های زیادی بنام تولید داخل از برخی معافیت­ها استفاده می­کنند ولی در عمل با واردات به فعالیت خود ادامه می­دهند. محصول خود را بصورت کامل از چین وارد می­کنند و بنام تولید کننده ( بدون داشتن هزینه­های آن ) از برخی معافیت­ها استفاده می­کنند و با بدنام کردن تولید و بدبین کردن بازار و مسولین بدون ایجاد ارزش افزوده به رقابت با تولید کننده واقعی می­پردازند.

مثلاً نمایشگاه صنعت در بخش دستگاههای­های مکاترونیکی و کنترل اتوماتیک تقریباً تبدیل به نمایشگاه توانمندی­های چین در ایران شده است. برخی واردکنندگان با مهارت از تعرفه­های قانونی گمرک و سایر کسورات قانونی عبور کرده محصول چینی یا هندی را بنام تولید داخل در نمایشگاه عرضه می­نمایند، تعرفه ریالی می­پردازند و خریداران را نسبت به عبارت تولید داخل مردد می­نماید و متاسفانه هیچ نظارتی نیز انجام نمی­شود. اگر این واردکنندگان تعرفه ارزی نمایشگاه را بپدازند حداقل درسطح شرکت در نمایشگاهها توان رقابت محصول تولید داخل در مقایسه با وارداتی بهبود می­یابد.

***

تمامی موارد فوق به نوعی به نهادهای تصمیم­گیری مرتبط بودند ولی فاکتور فرهنگی حمایت از تولید داخل بقدری می­تواند موثر باشد که تاثیر موارد قید شده در بالا را میتواند کاهش داده، کمک شایانی به تولید داخل نماید.

اولین مساله­ی که باید آنرا تقویت و اصلاح نمود دیدگاه مبتذل نسبت به تولید و کار است. اکثراً کار برای ما ایرانیان وسیله­ای برای کسب درآمد شخصی است و اگر این درآمد بروشی دیگری غیر از تولید و ایجاد ارزش افزوده محقق شود، حاضر هستیم آن روش دیگر را پیگیری کنیم. گرامی و مقدس دانستن کار و تولید محرک اصلی توسعه فناوری در جوامع پیشرفته بوده است. تلاشی که تک تک ما برای توسعه صنعتی کشور باید انجام بدهیم.

مسأله دیگری که در حوزه فرهنگ باید بررسی کرد توجیه و متقاعد نمودن مدیران سازمان­ها برای خرید محصولات داخلی است. با وجود تاکید فراوان و توصیه زیاد در عمل سازمان­های عموما دولتی و دارای بودجه از محصولات خارجی استفاده می­کنند. در شرایط کیفی و هزینه­ای برابر هم محصول خارجی را ترجیح می­دهند. از نظر این مدیران اگر جنسی تولید داخل است باید ارزانتر، سریعتر و با شرایط خرید بهتر ارائه گردد. حتی اگر کیفیت برابر با خارجی داشته باشد و در موارد زیادی حتی زحمت تحقیق درباره محصولات داخلی را بخود نمی­دهند. در کنار توصیه و ممیزی باید با اصلاح فرهنگ این مدیران آنها را به سمت تقویت تولید داخلی هدایت نمود. اگر بودجه دولتی که در اختیار مدیران قرار گرفته است باعث تقویت تولید داخلی نشود چه بودجه دیگری باید آنرا تقویت کند؟

مدیران باید باید بار مسولیت و رسالت فرهنگی خودرا بپذیرند و باید با همه مسائل و مشکلات از تولیدات داخل حمایت کنند. این بودجه دولتی که در اختیار یک مدیر قرار گرفته است، قرار نیست فقط نیاز مدیر را براورده سازد بلکه باید باعث توسعه فناوری داخل هم بشود.

فرهنگ فروشندگان و رابطه­ها و توزیع کنندگان نیز باید تغییر یابد. استقبال فروشندگان از فروش محصولات خارجی بیشتر از محصولات داخلی است. دلایل زیادی در این استقبال دخیل است ولی اگر فرهنگ فروشندگان نیز به سمت حمایت از تولید داخل هدایت گردد می توان آینده بهتری برای تولید ترسیم کرد. فواید بلند مدت فروش محصولات داخلی را باید برای فروشندگان و توزیع کنندگان تبیین کرد.

و در آخر فرهنگ حمایتی ما شهروندان ایران است که باید ارتقاء یابد. نه آلمان و نه ژاپن موفقیت امروز را نداشتند اگر شهروندانشان به محصولات تولید شده در کشورشان ایمان نداشتند. در خانه­های ژاپن ناخن­گیر چینی یافت نمی­شود. در کارگاه­های آلمان پیچ­گوشتی چینی پیدا نمیکنید.

باید آگاه باشیم که ما هستیم که با خرید و حمایت و اصلاح محصولات خوب ایرانی چرخه تولید و پیشرفت را هل می­دهیم. ما هستیم که با نخریدن وسایل مشابه خارجی حتی اگر کمی زیباتر باشند، حتی کمی ارزانتر باشند، باعث پیشرفت خود ما می­شویم.

هموطن؛ محصول ایرانی بخر

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 0 میانگین: 0]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *