شبکه, صنعت هوشمند, فناوری

تحول دیجیتال در مسیر Industry 4.0 – بخش دوم

انقلاب صنعتی چهارم , تحول دیجیتال , Industry 4.0 , دیجیتالی شدن , Industry 4.0 چیست , اثرات انقلاب صنعتی چهارم , موج چهارم دیجیتال

تحول دیجیتال؛ در مسیر Industry 4.0

این مقاله سعی دارد چگونگی مدیریت و پیشبرد حرکت شرکت های تولید کننده به سمت Industry 4.0 را در مسیر منحصر به خود و رو به جلو تشریح نماید.

موانع تحول دیجیتال مؤثر

پتانسیل‫های Industry 4.0 در صنعت به خوبی قابل درک است و بسیاری از شرکت‫ها فعالیت‫های ابتدایی را در جهت پیاده سازی آغاز نموده اند. با این حال، در عمل دسترسی به این پتانسیل‫ها اغلب به دلیل وجود موانعی که پیش‫تر به آنها اشاره شد و در شکل 5 نیز نشان داده شده است، راحت نیست.

هنگام پیاده ‫سازی، بسیاری از شرکت ‫ها با تمرکز روی اهداف خاص سازمان از هماهنگی و معیارهای واقعی فعالیت‫ ها دور می‫ شوند. در عمل، شرکت‫ های تولید کننده معمولاً با مجموعه‫ ای بزرگ و گیج کننده از نمونه‫ های آزمایشی روبرو هستند که جهت «اثبات مفهوم» در واحدهای مختلف تجاری، کارخانه‫ ها و پلنت‫ ها ایجاد می‫ شوند. اغلب اهداف در طول پروژه ‫ها بیش از حد بلند پروازانه تعریف می‫ شوند، بنابراین شرایط لازم برای پیاده سازی تأمین نمی ‫شود. تأخیرها و درگیری‫ های تخصیص بودجه به وجود می ‫آیند.

موانع اصلی از یک سو ناشی از عدم توازن بین اثرات بلند مدت و مقیاس گذاری هستند و از سوی دیگر ناشی از خلق ارزش کوتاه مدت. غالباً پروژه‫هایی از قبیل اجرای پلتفرم MES یا IoT در حین تولید، زمان طولانی و هزینه‫های گسترده‫ای می طلبند و اکثراً دارای موانع بزرگی با عنوان بازگشت سرمایه با مقادیر نامشخص و تأخیر طولانی هستند، به ویژه اینکه حاشیه سود نسبتاً کمی در این صنعت وجود دارد. با این تفاسیر این مرحله نیازمند تداوم و توسعه قابلیت‫های بهره برداری به صورت موازی است که امکان خلق ارزش در کوتاه مدت را فراهم می‫کند.

در نهایت بیشتر پروژه ‫های دیجیتال سازی بر فناوری متمرکز شده و هدف آن‫ها گسترش توانایی ‫های منابع فیزیکی و سامانه های فناوری اطلاعات است. گرچه، تبادل اطلاعات و همکاری به فرهنگ و ساختار سازمانی شرکت بستگی دارد، اما به همان میزان به منابع و سامانه های اطلاعاتی موجود نیز بستگی دارد. بیشتر از همه چالش‫ ها، در واسط های بین سطح شرکت و کارخانه، واحدهای تجاری یا ادارات مختلف و میان شرکت و شرکای خارجی پدید می ‫آیند.

انقلاب صنعتی چهارم , تحول دیجیتال , Industry 4.0 , دیجیتالی شدن , Industry 4.0 چیست , اثرات انقلاب صنعتی چهارم , موج چهارم دیجیتال

شکل 5. مشکلات عمومی که مانع از Industry 4.0 می‫شود تا بتواند در عمل چالش‫های صنعت را اهرم کند

نحوه هدایت مؤثر شرکت‫های تولیدی به سمت Industry 4.0

Industry 4.0 در درجه اول یک چشم انداز برای مسیر تحول دیجیتال است که پیشرفت در این مسیر باید به‫طور خاص با تمرکز بر اهداف شرکت‫ها و پتانسیل‫های منحصربفرد ایشان شکل گیرد. یک رویکرد ترکیبی از پروژه‫های کوتاه مدت چابک و یکپارچه سازی پروژه‫های بلند مدت به‫طور هماهنگ و استاندارد، محور استمرار خلق ارزش را تضمین می‫کند در حالی که همزمان لازم است نیم نگاهی نیز به روند کلی داشت تا در صورت لزوم تغییر مسیر دهید.

اهمیت ساختار سازمانی از این منظر است که رویکرد از بالا به پایین و پایین به بالا ترکیب شود. در شرکت‫ های بزرگ، روابط بین سطح کارخانه و شرکت و همچنین تنوع تولید محور در پلنت‫ های مختلف چالش ‫های خاصی ایجاد می‫ کند. در این بین مأموریت ما در نظر گرفتن نیازهای داخلی و ارایه راهکارهای ویژه در سطح کارخانه است و همین‫طور اطمینان از رسیدن به تراز جهانی و استانداردسازی در سطح شرکت است.

برای یک تحول دیجیتال اثرگذار می‫توان چهار مرحله متصور شد. این مراحل چندین بار با حلقه‫های مکرر به یکدیگر متصل می‫شوند و باید به‫عنوان یک چارچوب چابک درک شوند، در شکل 6 تصویر شده است. در سطح شرکتی، اقدامات برای فرآیند تحول با تعریف جهت گیری‫های راهبردی و سازماندهی مدیریت فرآیند تحول و همچنین تعریف چارچوب و ابزارها آغاز می‫شوند (مرحله 1). فعالیت‫ها بر اساس تجزیه و تحلیل قابلیت‫های پلنت‫های خاص پایه گذاری می‫شود (مرحله 2).

این تجزیه و تحلیل شامل یک بررسی کامل از وضع موجود و تهیه مشخصات دقیق نقشه راه است. در سطح شرکت‫ها اهداف منحصر بفردی برای اعتبارسنجی اهداف، استانداردهای طراحی و ابزارها و همچنین تعیین فعالیت‫های مربوط به پلنت‫های خاص تنظیم می‫شوند (مرحله 3). در نهایت اقداماتی که می‫تواند در پلنت‫های خاص و همچنین در سطح شرکت عملیاتی شوند شامل نظارت مستمر برای اطمینان از تحول مؤثر دیجیتال است (مرحله 4).

 

طی سال‫های گذشته، شرکت‫ها بیشتر روی فناوری‫های انحصاری و موارد استفاده خاص متمرکز شده اند. بنابراین از هماهنگی کلی فعالیت‫ها و همچنین جنبه‫های فرهنگی و سازمانی غافل شده اند. اکنون زمان تحقق پتانسیل‫های حداکثری Industry 4.0 با حفظ ایده اصلی فرا رسیده است. جریان اطلاعات یکپارچه، اخذ تصمیمات بهینه را سریع‫تر می‫کند.

انقلاب صنعتی چهارم , تحول دیجیتال , Industry 4.0 , دیجیتالی شدن , Industry 4.0 چیست , اثرات انقلاب صنعتی چهارم , موج چهارم دیجیتال

شکل 6. رویکرد پیاده سازی Industry 4.0 در سازمان های بزرگ

تنظیم دوره راهبردی در سطح شرکت

آنچه باید در گام اول انجام شود، تعریف اهداف از بالا به پایین و تعهد به تغییر مورد نیاز در سطح شرکت است. این شامل ارزیابی مدل کسب و کار فعلی و تغییرات مورد انتظار آینده و همچنین تعیین اهداف توسعه راهبردی است که باید از طریق تحول دیجیتال حاصل شود.

بر این اساس در یک سازمان دیجیتال محور باید، یک معماری گسترده فناوری اطلاعات و یک مرکز برنامه‫ های کاربردی و فناورانه ایجاد شود. درک درست از جایگاه آن‫ها منجر به هم افزایی گسترده می‫ شود ضمن اینکه برای اهداف اولویت بندی شده امکان اقدام انحصاری و ارایه راهکارهای خاص در سطح پلنت نیز فراهم می ‫شود.

یک راهبرد دیجیتالی کارآمد به نحوه سازمان دهی دیجیتال در سطح شرکت بستگی دارد، به طوری که تحول را هدایت کند و استانداردها و اهداف را تعیین نماید. بنابراین در مورد یک چارچوب استاندارد مشترک تصمیم می‫گیرد تا فعالیت‫های تحول گرا را در داخل و سراسر پلنت‫ها ساختار دهد و سطح مشخصی از قیاس پذیری را تضمین می‫کند. همچنین بهترین روش‫ها را به اشتراک می‫گذارد و مسئول اجرای اقدامات بصورت وظیفه محور است.

مشاوران دیجیتال سازی به عنوان رابط بین سطح شرکت و کارخانه عمل می‫کنند. آن‫ها چارچوب استانداردها را ارتقا می‫دهند و همزمان نیازهای اختصاصی در سطح شرکت را باز خورد می‫دهند. در سطح کارخانه، مدیران دیجیتال سازی مسیر تحول را با مشخص کردن اهداف شرکت‫ها و نظارت بر تطبیق راهکارها سازمان می‫دهند (شکل 7).

انقلاب صنعتی چهارم , تحول دیجیتال , Industry 4.0 , دیجیتالی شدن , Industry 4.0 چیست , اثرات انقلاب صنعتی چهارم , موج چهارم دیجیتال

شکل 7. نمونه یک سازمان با رویکرد دیجیتال سازی مرکزی

یک معماری سازگار با فناوری اطلاعات که مبتنی بر چارچوب استانداردهای شرکت باشد، ادغام منابع مختلف داده را در کل زنجیره تأمین و چرخه حیات محصول امکان پذیر می‫کند. مفاهیم زیرساختی، IoT، راهکارهای ابری، ابزارهای میانی فناوری اطلاعات مانند مانیتورینگ، استانداردهای اتصال و امنیت مورد بررسی قرار می‫گیرند. برای سازمان‫های بزرگ تولیدی، تمرکز بیشتر روی تعریف استانداردهای MES است و در سطح شرکت یا دیگر بخش‫های مشابه، برنامه‫های اصلی تجارت، مدل‫های داده، مقررات حاکمیتی و ملاحظات نحوه مدیریت داده‫های کارفرما باید تعریف شوند.

علاوه بر تنظیم ساختار سازمانی و معماری فناوری اطلاعات، باید در سطح شرکت یک سامانه مرکزی و مرکز توسعه فناوری و همچنین راه کارهای استاندارد ارائه گردند. همه راه حل‫های دیجیتالی شامل نرم افزار، دستگاه‫ها و حسگرها باید آماده بکار باشند و برای تحقق الزامات جهانی باید اعتبار سنجی شوند. گذشته از این ضروری است به‫طور مستمر برنامه‫های جدید برای به روز ماندن پایش شوند.

وضعیت اولیه ‫ای که مسیر تحول از آن نشأت می‫ گیرد، از شرکتی به شرکت دیگر متفاوت است، به همین دلیل تعریف شفاف از نقطه شروع ضروری است و از آنجا که میزان تغییر با تمایل فرهنگی تعیین می شود، بنابراین در وهله اول برنامه‫ های آگاهی دهنده و کارگاه‫ های سطح مدیریتی توصیه می‫ شود. البته پیش از این دوره‫ ها باید راهبرد دیجیتال سازی و اصلاحات سازمانی تدوین و در نظر گرفته شوند. در این مرحله قرار نیست همه چیز تغییر کند بلکه باید با آنچه برای حال حاضر تنظیم شده تطبیق یابد و با منابع موجود کار کند.

دیجیتالی شدن و Industry 4.0 به خودی خود یک هدف نیستند بلکه می‫توانند ارزش آفرینی را بهبود دهند بنابراین روی فعالیت‫های تجاری متمرکز می‫شوند. در واقع آن‫ها با راهبرد تجارت همپوشانی دارند و اینکه روند تحول دیجیتال باید به‫طور متقابل با آن اهداف همسو شود. شکل 8 ده هدفی را نشان می‫دهد که به‫طور گسترده توسط پتانسیل‫های Industry 4.0 پشتیبانی می‫شوند.

از نظر سرعت و انعطاف پذیری، کیفیت و اطمینان و کارآیی می‫توان آن‫ها را در سه دسته اصلی قرار داد. این چارچوب به پیشبرد اهداف انحصاری مدیر مسؤول یک شرکت یا کارخانه با رویکرد کارگاهی کمک می‫کند. در طول فرآیند اجرا اهداف تعریف شده برای سطح شرکت باید روی آنچه برای شرکت مهم است متمرکز باشند. هرچند که اهداف خاص ممکن است از پلنت به پلنت متفاوت باشند.

 

ایجاد یک بخش مرکزی که وظیفه تعریف و توزیع راهکارهای استاندارد و هماهنگی فعالیت‫ها را در سراسر شرکت دارد بسیار مهم است. این مهم به شما امکان افزایش هم افزایی در رابطه با روش‫ها، مدل‫های داده، زیرساخت‫های IT و پلتفرم‫های داده را می‫دهد. همزمان لازم است که واحدهای تجاری و کارخانه‫ها بصورت انعطاف پذیر، آزادی بیشتری برای توسعه و یا ادغام برنامه‫های جدید داشته باشند. تحول دیجیتال را می‫توان با ترکیب انعطاف پذیری و استاندارد محوری به‫طور قابل توجهی تسریع کرد.

انقلاب صنعتی چهارم , تحول دیجیتال , Industry 4.0 , دیجیتالی شدن , Industry 4.0 چیست , اثرات انقلاب صنعتی چهارم , موج چهارم دیجیتال

شکل 8.  اهداف شاخص تحول دیجیتال

هماهنگی ساختار سازمانی با الزامات روند تحول بستگی به انعطاف پذیری که تا کنون کسب شده و سطح بالایی از تعهد دارد. حتی اگر با تلاش و مقاومت داخلی زیاد همراه باشد تغییرات عمده‫ای مانند عملیاتی نمودن سازمان دهی ماتریسی توصیه می‫ شود. در هر صورت، از هماهنگی فعالیت ‫ها و نظارت در تمام واسط ‫ها باید اطمینان حاصل نمود، به‫ عنوان مثال واسط بین کارخانه و شرکت. بنابراین، عملکردهای جدید تعریف می ‫شوند یا اینکه مسؤولیت ‫های بیشتری به افراد مسؤول موجود اختصاص می‫یابد.

ایجاد یک معماری سازگار با فناوری اطلاعات، سامانه مرکزی و مرکز توسعه فناوری در سطح شرکت، نیازمند تفکر شبکه ای است. راه حل ‫ها و تخصص‫ های مختلف، باید در یک اکوسیستم گسترده گردآوری و یکپارچه شوند. تمرکز بر سازگاری سامانه ها باید به منظور مبدل شدن از راهکارهای منفعل به پلتفرم‫ های یکپارچه فناوری در حوزه منابع و خدمات باشد.

منابع : 

  • Bundesministerium für Bildung und Forschung BMBF (2013): Implementation recommendations for the future project Industry 4.0
  • DB Research (2018): Deutschland-Monitor Industry 4.0 – Digitization alleviates demographic burdens
  • Schuh, G.; Andert, R.: Gausemeler, J.; ten Hompel, M.; Wahlster, W. (eds.) (2017a): Industry 4.0 Maturity Index: Managing the Digital Transformation of Companies (acatech STUDY)
  • Singapore Economic Development Board EDB (2017): Singapore Smart Industry Readiness Index

ادامه دارد

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 0 میانگین: 0]

نوشته های مشابه

۱ دیدگاه در “تحول دیجیتال در مسیر Industry 4.0 – بخش دوم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *